Januari
Van harte wensch ik je een heel goed nieuw jaar toe.
Ik schrijf hieronder enkele namen van schilders van wie ik bizonder veel houdt.
Scheffer, Delaroche, Hébert, Hamon.
Leys, Tissot, Lagye, Boughton, Millais, Thijs Maris, de Groux, de Braekeleer Jr.
Millet, Jules Breton, Feyen-Perrin, Eugène Feyen, Brion, Jundt, George Saal. Israels, Anker, Knaus, Vautier, Jourdan, Jalabert, Antigna, Compte-Calix, Rochussen, Meissonier, Zamacois, Madrazzo, Ziem, Boudin, Gerome, Fromentin, de Tournemine, Pasini.
Decamps, Bonnington, Diaz, Th. Rousseau, Troyon, Dupré, Paul Huet, Corot, Schreyer, Jacque, Otto Weber, Daubigny, Wahlberg, Bernier, Emile Breton, Chenu, Cesar de Cocq, Mlle Collart. Bodmer, Koekkoek, Schelfhout, Weissenbruch & last not least Maris & Mauve.
Maar ik zou zoo door kunnen gaan, ik weet niet hoe lang, & dan komen al de ouden nog & ik ben zeker ik verscheiden van de besten nieuwen heb overgeslagen.─
Blijf maar altijd veel wandelen & veel van de natuur houden, want dat is de ware manier om de kunst meer & meer te leeren begrijpen.─ De schilders begrijpen de natuur & hebben ze lief, & leeren ons zien.
Mij gaat het hier goed, ik heb een heerlijk te huis & het is mij een groot genot Londen & de Engelsche levensmanier & de Engelschen zelf te bekijken, & dan heb ik de natuur & de kunst & de poesie, & als dat nog niet genoeg is, wat zal dan genoeg zijn.─
28 december
Er is ook uit het hoogst mogelijk genomen artistiek oogpunt niets tegen te zeggen – menschen schilderen, dat was de oude italjaansche kunst, dat was Millet en dat is Breton.
De vraag is maar of men al dan niet de ziel of de kleeren tot zijn uitgangspunt neemt en of men den vorm laat dienen bij wijze van kapstok voor strikken & linten, dan wel of men den vorm beschouwe als middel om een impressie, een sentiment uit te drukken, dan wel of men modeleere om te modeleeren omdat ’t uit zich zelf zoo oneindig mooi is.– Het eerste alleen is vergankelijk en de twee laatsten zijn beiden hooge kunst.
14 december
Rubens maakt wel een sterken indruk op mij, ik vind zijn teekenen kolosaal goed, ik bedoel hier de teekening van koppen en handen op zich zelf.– Ik word geheel medegesleept door b.v. zijn manier om in een gezigt met veegen puur rood de trekken te teekenen of in de handen de vingers door soortgelijke veegen te modeleeren. Ik ga nog al eens naar ’t museum en zie dan naar weinig anders dan enkele koppen en handen van hem & Jordaens. Ik weet dat hij niet zoo intiem is als Hals en Rembr. maar het leeft zoo, die koppen op zich zelf. Waarschijnlijk kijk ik niet naar die welke ’t meest algemeen bewonderd worden. Ik zoek zulke brokken als b.v. die blonde koppen in Ste Therèse au purgatoire.
Ik ben ook juist ter wille van Rubens zoekende naar een blond model.
6 december
Overigens van uit een artistiek oogpunt is Millet Millet, Corot Corot, vast – als de zon zelf, in mijn oog.– Vijf jaar geleden dacht ik daar anders over, in zoover dat ik dacht Millet b.v. vast zou blijven, ZELFS in prijs, maar sedert – juist omdat ik zie Millet even zeer meestal glad verkeerd begrepen wordt nu hij minder verborgen is en meer onder de oogen komt in reproductie b.v. als toen hij versmaad werd – vrees ik hij iets buiten ’t publiek om zal blijven en – het is niet zeker zij die hem ’t best begrijpen later er zooveel geld voor zullen hoeven te geven als nu.
28 november
Zaturdag avond
Wilde U nog eenige impressies van Antwerpen schrijven.
Van morgen heb ik een heel echte wandeling gemaakt in den plasregen, een togt die ten doel had om mijn goed van het douanenkantoor te halen. de verschillende entrepots en hangars aan de kaaien zijn erg mooi.
Verscheiden keeren reeds ben ik op allerlei manieren langs die dokken & kaaien gewandeld. Vooral wanneer men uit ’t zand en de hei & de stilte van een boerendorp komt en lang niets anders dan in een stille omgeving is geweest, is het curieus als contrast. Het is een ondoorgrondelijken warboel.–
Een van de spreekwoorden van de Goncourt was “Japonaiserie for ever”.– Wel, die dokken zijn een fameuse Japonaiserie, grillig, eigenaardig, ongehoord – ten minste men kan ’t zoo zien.–
Ik zou er wel eens met U willen loopen om te weten of we ’t zelfde kijken.–
Men zou er alles kunnen maken, stadsgezigten – figuren van ’t meest uiteenloopend karakter – de schepen als hoofdzaak met water & lucht van fijn grijs – maar vooral – Japonaiseries.–
